Interview with Dr.Yin Yin Nwe (Rakhine Commission)

Posted on
  • by
  • လင္းဦး(စိတ္ပညာ)
  • in
  • Labels: ,
  • Dr. Yin Yin Nwe

    တိုင်း​ရင်း​သား​နှင့်​ နိုင်ငံသား​ မတူညီပါ။ နိုင်ငံသား​ြဖစ်ခွင့်​ရှိသူြဖစ်လှ­ျင် ​ေပး​ပါမယ်။ ဦး​ဆံုး​ ဒီနိုင်ငံရဲ့​စကား​ကို ​ေြပာတတ်​ေအာင် ြကိုး​စား​ပါ။ သို့​ေသာ် တိုင်း​ရင်း​သား​ြဖစ်ခွင့်​ မရှိပါ။ ဘဂင်္လီဟာ ဘဂင်္လီပါပဲ။ "သမိုင်း​ကို လိမ်လည်ြခင်း​ဟာ နိုင်ငံကို ​ေစာ်ကား​ြခင်း​ပဲြဖစ်တယ်။"

    လင်း​ဦး​(စိတ်ပညာ)


    H R W အစီရင်ခံစာကို ြပတ်သား​စွာ ြငင်း​ပယ်လိုက်တဲ့​ ြမန်မာ့​တိုင်း​ရင်း​သူ ​ေဒါက်တာရင်ရင်နွယ် ၏ ​ေလး​စား​ဂုဏ်ယူဖွယ် ဘဝြဖတ်သန်း​မှုများ​ 

     ၁၉၉၁ခုနှစ်မှ၂၀၁၁ခုနှစ်အထိ ယူနီဆက်တွင် တာဝန်ထမ်း​ေဆာင်ခဲ့​ြပီး​ ၂၀၁၁ ​ေဖ​ေဖါ်ဝါရီလ၌ ကမ္ဘာ့​ကုလသမဂ္ဂ၏ အြမင့်​ဆံုး​ရာထူး​များ​ထဲမှ တခုအပါအဝင် ြဖစ်သည့်​ ယူနီဆက်၏ တရုတ်နိုင်ငံဌာ​ေနကိုယ်စား​လှယ်အြဖစ်မှ အြငိမ်း​စား​ယူခဲ့​ ​ေသာ ​ေဒါက်တာရင်ရင်နွယ်သည် အ​ေမရိကနိုင်ငံ ​ေတာင်ပိုင်း​ကယ်လီဖိုး​နီး​ယား​သို့​ ​ေခတ္တအလည်အပတ်​ေရာက်ရှိလာစဉ်ကိုဖီး​လစ်ထွန်း​(အရီဇိုး​နား​)၏ မိတ်ဆက်စီစဉ် ​ေပး​မှုြဖင့်​ ၂၀၁၁ခုနှစ် ​ေမလ၁၆ရက်​ေန့​၌ ရတနာပံု​ေနြပည်​ေတာ်သတင်း​စာမှ သွား​ေရာက်​ေတွ့​ဆံု ​ေမး​ြမန်း​ခဲ့​ပါသည်။ 

    ​ေဒါက်တာရင်ရင်နွယ်ရဲ့​ကိုယ်​ေရး​ရာဇဝင်အကျဉ်း​

    ဇာတိကရှမ်း​ြပည်​ေတာင်ပိုင်း​ေတာင်ြကီး​ြမို့​။ စစ်ြပီး​ေခတ်မှာ​ေမွး​ပါတယ်။ အ​ေဖက ကျိုင်း​တံု​ေစာ်ဘွား​ြကီး​ရဲ့​သား​ စဝ်ဆိုင်မိုင်း​မင်း​ရဲ (Sao Saimong Mangrai) အ​ေမက ​ေဒါ်မီမီခိုင်(က​ေမ္ဘာဇ​ေကျာင်း​အုပ်) မွန်လူမျိုး​ဆို​ေတာ့​ ရှမ်း​နဲ့​မွန်ကြပား​လို့​ေြပာရမှာ​ေပါ့​။ ညီမ ​ေဒါ်သီသီတာ(ရန်ကုန်)၊​ ​ေမာင်​ေလး​ စဝ်ခိုင်မိုင်း​(Sao Khai Mong)USA ​ေမာင်နှမ၃​ေယာက်ပါ။ ငယ်စဉ်က​ေလး​ေကျာင်း​သား​ဘဝမှာ အ​ေမတည်​ေထာင်ထား​တဲ့​ က​ေမ္ဘာဇ​ေကာလိပ် လို့ ​ေခါ်တဲ့​ေကျာင်း​မှာ ၁ဝတန်း​အထိတက်ခဲ့​တယ်။ ၁ဝတန်း​စာ​ေမး​ပွဲြကီး​ ​ေြဖခါနီး​မှာ အ​ေမ့​ရဲ့​ေကျာင်း​ ြပည်သူပိုင်သိမ်း​ခံရတဲ့​အတွက် က​ေမ္ဘာဇ​ေကျာင်း​က​ေန ၁ဝတန်း​ မ​ေအာင်ဘဲ ဂန္ဒီ​ေကျာင်း​က​ေန ၁ဝတန်း​ေအာင်ခဲ့​တယ်။ ြပည်သူပိုင်သိမ်း​ခံရတဲ့​ ​ေကျာင်း​ေတွထဲမှာ အ​ေမ့​ရဲ့​က​ေမ္ဘာဇ​ေကျာင်း​က ပထမဦး​ဆံုး​ြပည်သူပိုင်အသိမ်း​ခံ ရတဲ့​ေကျာင်း​ပါ။ 

    ​ေနာက် ၁၉၆၄ အသက်၁၅နှစ်မှာ ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနဲ့​သိပ္ပံတက္ကသိုလ် တက်ခဲ့​ြပီး​ ဘူမိ​ေဗဒ အဓိကနဲ့​၁၉၆ဂခုနှစ်မှာ ဘွဲ့​ယူခဲ့​တယ်။ နှစ်စဉ်ဘာသာစံုဂုဏ်ထူး​နဲ့​ ​ေအာင်ခဲ့​တယ်။ တက္ကသိုလ်​ေနာက်ဆံုး​နှစ် ၁၉၆ဂခုနှစ်မှာ အဂင်္လန်က FGA ​ေကျာက်မျက်ဆိုင်ရာ ဒီပလိုမာကိုရခဲ့​တယ်။ ၁၉၆၉ ဇန်နဝါရီလ ဘွဲ့​ရချိန်မှာ အသက်၁၉နှစ်။ ဘွဲ့​ရြပီး​တာနဲ့​ အလုပ်တန်း​ဝင်​ေတာ့​အသက်က၁၉-၂ဝဘဲရှိ​ေသး​တယ်။ တက္ကသိုလ်မှာ သရုပ်ြပဆရာမအ​ေနနဲ့​ အလုပ်စလုပ်တယ်။ အသက်၂၁နှစ်မှာ နိုင်ငံြခား​ပညာ​ေတာ်သင်အ​ေနနဲ့​ အဂင်္လန်မှာရှိတဲ့​ ကင်း​ဘရစ်တက္ကသိုလ်မှာ ပညာ သင်ခွင့်​ရတယ်။ ကင်း​ဘရစ်တက္ကသိုလ်က​ေန အသက်၂၅နှစ်၊​ ၁၉၇၄နှစ်ကုန်မှာ Ph.D စာတမ်း​တင်နိုင်ခဲ့​တယ်။ ၁၉၇၅ခုနှစ်မှာMineralogy နဲ့​ Ph.D ပါရဂူဘွဲ့​ မရခင်မှာ အပိုလိုအာကာသယာဉ်က ယူလာတဲ့​ လကမ္ဘာက​ေကျာက်​ေတွကို စစ်​ေဆး​ တဲ့​အလုပ်ကို ၆လ​ေလာက်လုပ်ခဲ့​တယ်။ ြမန်မာြပည်က လွှတ်တဲ့​ ြပည်ပပညာ​ေတာ်သင်​ေတွထဲမှာ အသက်အငယ်ဆံုး​နဲ့​ Ph.D ဘွဲ့​ကိုရခဲ့​တာပါ။ Ph.D ဘွဲ့​ရြပီး​ြမန်မာြပည်ြပန်လာြပီး​ရန်ကုန်ဝိဇ္ဇာနဲ့​သိပ္ပံ တက္ကသိုလ်ဘူမိ​ေဗဒဌာနမှာ တိုင်း​ြပည်အတွက် အလုပ်ြပန်လုပ်ခဲ့​တာ ကထိကြဖစ် တဲ့​အထိ၁၉ဂဂစက်တင်ဘာလအထိ၁၉နှစ်ြကာအလုပ်လုပ်ခဲ့​တယ်။ 

    ၁၉၈၈ စက်တင်ဘာလ၁ရရက်​ေန့​မှာ ြမန်မာနိုင်ငံကထွက်ြပီး​ ဂျာမနီနိုင်ငံMunich Technical University မှာသု​ေတသနအလုပ်လုပ်ခဲ့​တယ်။ ၁၉၉၁ခုနှစ်မှာ ယူနီဆက်မှာ ​ေအာက်​ေြခကစြပီး​ အလုပ်လုပ်ပါတယ်။ ပတ်ဝန်း​ကျင်ဆိုင်ရာ ပရိုဂျက်အရာရှိလုပ်ခဲ့​တယ်။ နိုင်ငံ၅ဝ ​ေကျာ်မှာ ​ေနထိုင်အလုပ်လုပ်ခဲ့​တယ်။

    ၁၉၉၄က​ေန၁၉၉၉ခုနှစ်အထိ အ​ေနာက်အာဖရိကတိုက်မှာယူနီဆက်ရဲ့​ေဒသဆိုင်ရာ အြကံ​ေပး​အရာရှိအ​ေနနဲ့​လုပ်ခဲ့​တယ်။ ၁၉၉၉က​ေန၂၀၀၁အထိ အ​ေရှ့​အလယ်ပိုင်း​ နိုင်ငံ၂ဝ မှာ ​ေဒသဆိုင်ရာစီမံကိန်း​အရာရှိ၊​ ၂၀၀၁က​ေန၂၀၀၅အထိအင်ဒိုနီး​ရှား​နိုင်ငံ မှာ၊​ ၂၀၀၅ခုနှစ်မှာ ယူနီဆက်ရဲ့​ ဆူနား​မိဆိုင်ရာအြကီး​အကဲနဲ့​ ၂၀၀၆ခုနှစ်ဒီဇင်ဘာလ ၁ရက်​ေန့​က​ေန အြငိမ်း​စား​ယူတဲ့​ ၂၀၁၁​ေဖ​ေဖါ်ဝါရီလအထိ တရုတ်ြပည်ဆိုင်ရာဌာ​ေန ကိုယ်စား​လှယ် ြဖစ်ခဲ့​တယ်။ တက္ကသိုလ်မှာအလုပ်လုပ်ခဲ့​တဲ့​အ​ေြကာင်း​… ဘွဲ့​ရြပီး​တာနဲ့​သရုပ်ြပဆရာမအ​ေနနဲ့​ ကထိက ရာထူး​အထိနဲ့​ ဘူမိ​ေဗဒပညာရှင် အ​ေနနဲ့​ နှစ်​ေပါင်း​၂ဝနီး​ပါး​ အလုပ်လုပ်ခဲ့​တယ်။ ​ေနာက်ြပီး​ တက္ကသိုလ်က တပည့်​ ​ေကျာင်း​သား​ေတွနဲ့​ ရင်း​ရင်း​နှီနှီး​ ြမန်မာြပည်အနှံ့​ကွင်း​ဆင်း​၊​ အတူတူ ပင်ပန်း​ဆင်း​ ရဲခံြပီး​စာတမ်း​ေတွ​ေရး​ခဲ့​ဘူး​တယ်။ ဒီလိုတပည့်​ေကျာင်း​သား​ေတွနဲ့​ရင်း​နှီး​မှုအတိုင်း​ အတာ​ေတွ၊​ အ​ေတွ့​အြကံု​ေတွက ဘာနဲ့​မှအစား​ထိုး​လို့​ မရနိုင်ဘူး​။ ဒါ​ေြကာင့်​ကမ္ဘာ အနှံ့​ ဘယ်နိုင်ငံသွား​သွား​ နိုင်ငံ​ေတာ်​ေတာ်များ​များ​မှာ တပည့်​ေတွရှိလို့​လာြပီး​နှုတ်ဆက်ြကပါတယ်။ ြမန်မာြပည်မှာ နှစ်​ေပါင်း​များ​စွာ အလုပ်လုပ်ခဲ့​ရတဲ့​အချိန်​ေတွ၊​ ကွင်း​ဆင်း​ေကျာင်း​ သား​ေတွနဲ့​ နိုင်ငံအနှံ့​ ပင်ပန်း​ဆင်း​ရဲခံြပီး​ လက်​ေတွ့​ကွင်း​ဆင်း​သင်ခဲ့​၊​ ​ေလ့​လာခဲ့​ရတာ ​ေတွကို ​ေနာင်တ မရပါဘူး​။ မမသူငယ်ချင်း​ေတွက​ေြပာြကတယ်၊​ ​ေစာ​ေစာစီး​စီး​ နိုင်ငံြခား​ထွက် အလုပ်လုပ်ရင် ​ေစာ​ေစာစီး​စီး​ချမ်း​သာတာ​ေပါ့​တဲ့​။ မမက​ေတာ့​ ဒီလိုမြမင်ဘူး​၊​ ြမန်မာြပည်မှာ ဘူမိ​ေဗဒပညာရှင်တဦး​အ​ေနနဲ့​လုပ်ခဲ့​ဘူး​လို့​ ​ေအာက် ​ေြခလူတန်း​စား​အ​ေြကာင်း​ နား​လည်ခဲ့​တယ်၊​ ဆင်း​ရဲသား​ေတွအ​ေြကာင်း​လဲ ပိုနား​ လည်ခဲ့​တယ်၊​ဆင်း​ရဲြခင်း​အ​ေြကာင်း​ကိုပိုသိခဲ့​တယ်။ နိုင်ငံြခား​ထွက်ခဲ့​တဲ့​အ​ေြကာင်း​… မမ နိုင်ငံြခား​ကိုထွက်ချင်ရင် အ​ေစာြကီး​ထဲက ပညာ​ေတာ်သင် ြပီး​ကတည်း​က လို့​ ​ေြပာရင်ပိုမှန်မယ်ထင်တယ်၊​ ထွက်လို့​ရပါတယ်။ ဒါ​ေပမယ့်​ ဘူမိ​ေဗဒဌာနက ဆရာြကီး​ေတွ ဆရာမြကီး​ေတွ နဲ့​ မိဘ​ေတွက ကိုယ့်​ကိုယံုြကည်လို့​ နိုင်ငံြခား​လွှတ် ြပီး​ပညာသင်​ေစခဲ့​တယ်၊​ အား​လံုး​ကြပန်လာမယ်လို့​ေမျှာ်လင့်​ြကတယ်၊​ ဒီလိုယံုြကည် မှုကို​ေတာ့​အလွဲသံုး​စား​မလုပ်ချင်ဘူး​၊​ ဒါ​ေြကာင့်​သစ္စာရှိရှိနဲ့​ြမန်မာြပည်ကိုြပန်လာတယ်၊​ကိုယ်နဲ့​အတူပညာသင်သွား​ြကတဲ့​ တချို့​အကိုြကီး​ေတွ၊​ တချို့​အမြကီး​ေတွဆို ​ေလျာ်​ေြကး​ေပး​လိုက်တယ်။ ြပန်မလာြက​ေတာ့​ဘူး​။ စိတ်ဆံုး​ြဖတ်ြပီး​ နိုင်ငံြခား​ကိုထွက်ြဖစ်တာက ၁၉ဂဂစက်တင်ဘာ၁ရရက်မှာ ထွက် လာခဲ့​တယ်။ ထွက်ရတဲ့​အဓိကအ​ေြကာင်း​အရင်း​ကလဲ သား​ေလး​ေြကာင့်​ဘဲ။ အိမ် ​ေထာင်ကွဲြပီး​ေတာ့​ သား​ကိုမမကပဲ​ေစာင့်​ေရှာက်လာရ​ေတာ့​ သူ့​ကို ပညာ​ေရး​ ​ေကာင်း​ ​ေကာင်း​ေပး​ရမယ်လို့​ ခံယူထား​တယ်။ သား​ေလး​ကလဲ အင်မတန်ကို စာ​ေတာ်တဲ့​ က​ေလး​။ ဒါ​ေြကာင့်​ သူ့​အတွက် အ​ေကာင်း​ဆံုး​ြဖစ်​ေအာင်၊​ သူ တိုး​တက်ဖွံ့​ြဖိုး​ေရး​ အတွက် မမြကိုး​စား​မယ်လို့​ ခံယူြပီး​ ဒီစိတ်နဲ့​ဘဲ အကိုတ​ေယာက်ဆီမှာ ​ေဒါ်လာ တစ် ​ေထာင်​ေချး​ြပီး​ ထွက်လာခဲ့​တယ်။ ဘယ်နိုင်ငံ၊​ ဘယ်​ေဒသ၊​ ဘာအလုပ်ရမယ်ဆိုတဲ့​ အာမခံချက်တခုမှ မရှိဘဲထွက်လာခဲ့​တာ။ ခုအသက်အရွယ်မှာြပန်စဉ်း​စား​ေတွး​ ြကည့်​ေတာ့​ေြကာက်မိပါတယ်။ 

    ၁၉ဂဂနှစ်မှာ ဂျာမဏီနိုင်ငံဘွန်း​ြမို့​Alexander von Humboldt ​ေဖါင်​ေဒး​ရှင်း​က Ph.Dဘွဲ့​ရှိတဲ့​ပညာရှင်​ေတွကိုခန့်​မယ့်​Post တခု ကမမကို ​ေခါ်ထား​ တာရှိတယ်။ ​ေဖါင်​ေဒး​ရှင်း​က Post အတွက် မမကိုလက်ခံလိမ့်​မယ်ဆိုတဲ့​ ​ေမျှာ်လင့်​ ချက်နဲ့​ဂျာမနီနိုင်ငံကိုထွက်သာထွက်လာခဲ့​ရတယ်၊​ ဘာမှမ​ေသချာဘူး​။ ဂျာမနီနိုင်ငံကို​ေရာက်​ေတာ့​ ​ေခါ်ထား​တဲ့​ Post မှာအလုပ်ရဖို့​ အ​ေမရိက၊​ဂျပန်၊​ အဂင်္လိပ်သိပ္ပံရှင်​ေတွနဲ့​ (ယှဉ်)ြပိုင်ြပီး​မှ အလုပ်ရခဲ့​တယ်။ ြမန်မာနိုင်ငံရဲ့​အ​ေြခအ​ေန အ ​ေြကာင်း​ေြကာင်း​ေြကာင့်​ လာတာ ​ေနာက်ကျ​ေပမယ့်​ အလုပ်ရခဲ့​တယ်။ မမကို အလုပ် ​ေပး​တာက အသက်၄ဝ​ေအာက် ထူး​ချွန်တဲ့​ သိပ္ပံပညာရှင်ြဖစ်လို့​၊​ ​ေနာက်ြပီး​ ြမန်မာ ြပည်မှာလုပ်ခဲ့​တဲ့​သု​ေတသနလုပ်ငန်း​ေတွကိုြကည့်​ြပီး​ေတာ့​ေပး​တာလို့​သိရတယ်။ ြမန်မာနိုင်ငံမတ္တရာ၊​မိုး​ကုတ်​ေဒသမှာ အ​ေနအစား​ဆင်း​ရဲ၊​ေခတ်မှီပစ္စည်း​ကရိ ယာမစံုလင်ဘဲ ကွင်း​ဆင်း​ေလ့​လာြပီး​ သု​ေတသနစာတမ်း​ေကာင်း​ေကာင်း​ေတွ ထွက် လာနိုင်လို့​ေရွး​တာြဖစ်တယ်လို့​ဆိုြပီး​ မမကိုြကိုက်တဲ့​ြမို့​ေရွး​ဆိုြပီး​ အလုပ်ခန့်​လိုက် ​ေတာ့​တာပဲ။ ဒီလိုနဲ့​မမလဲ ဂျာမနီနိုင်ငံMunich Technical University တက္ကသိုလ်မှာ ၁နှစ်ခွဲ​ေကျာ် သု​ေတသနအလုပ်​ေတွ လုပ်ခဲ့​ပါတယ်။ အလုပ်မှာ မမကြမန်မာြပည်ကလာတာဆို​ေတာ့​ ကွန်ပျူတာပညာမှာ သူများ​ေတွထက် ​ေခတ်​ေနာက်ကျ​ေန​ေပ မယ့်​လဲ ြကိုး​စား​ြပီး​ ​ေလ့​လာလိုက်​ေတာ့​ စာတမ်း​ေတွထွက်ခဲ့​ပါတယ်။ အလုပ်လုပ်​ေနရင်း​ပဲ ကိုယ့်​တက္ကသိုလ်​ေဟာင်း​ြဖစ်တဲ့​ ကင်း​ဘရစ်ကို ြပန်သွား​ေလ့​ လာြကည့်​တယ်။ ဂျာမနီမှာက ဘာသာစကား​က နဲနဲခက်တယ်။ ြပီး​ေတာ့​ သား​ပညာ​ေရး​ကိုလည်း​ အဂင်္လန်မှာ ထား​ချင်တယ်ဆို​ေတာ့​ ကင်း​ဘရစ်တက္ကသိုလ်ကို သွား​ ြကည့်​ခဲ့​တယ်။ အဲဒီမှာဘာကိုြမင်လိုက်သလဲ ဆို​ေတာ့​ မမ ငယ်ငယ်ကသူငယ်ချင်း​ေတွကပ​ေရာ် ဖက်ဆာြကီး​ေတွ၊​ဆရာြကီး​ေတွြဖစ်​ေနြကြပီ။ ဒီလိုြဖစ်​ေနြက​ေပမယ့်​လည်း​ သူတို့​ရဲ့​ ဘဝဟာ တကယ့်​ေအာက်​ေြခမဆန်ဘူး​။ ​ေအာက်​ေြခမဆန်ဘူး​ဆိုတာကလူ​ေတွနဲ့​ ထိ​ေတွ့​မှုနည်း​တာကို​ေြပာတာ​ေနာ်။ သူတို့​ကသု​ေတသနခန်း​ထဲ၊​ဓါတ်ခွဲခန်း​ထဲ မှာ၊​ စာြကည့်​တိုက်ြကီး​ေတွထဲမှာဘဲ ကျင်လည်​ေနြကရတယ်။ ဆရာြကီး​ေတွက ​ေြပာတယ်၊​ ဒီမှာအလုပ်လုပ်ချင်ရင်ဆက်လုပ်။ အချိန်တန်ရင်ပါ​ေမာက္ခ​ေတာ့​ြဖစ် လာမှာဘဲလို့​ေြပာတယ်။ ဒီမှာမမ စဉ်း​စား​တယ်။ ငါ ဒီလို စာြကည့်​တိုက်ြကီး​ထဲ၊​ သု​ေတသနအခန်း​ထဲမှာ ​ေနနိုင်မလား​ေပါ့​။ မမ က ြမန်မာြပည်က ထွက်လာတာလဲ မြကာ​ေသး​ဘူး​။ ြမန်မာြပည်ရဲ့​ တချို့​ေနရာ​ေတွမှာ အစာရည်စာချို့​တဲ့​ေနတာ​ေတွ၊​ တိုင်း​ြပည်ဆင်း​ရဲ​ေနတာ​ေတွ ကိုလည်း​မျက်ြမင်ကိုယ်​ေတွ့​ြမင်လာခဲ့​ရသူဆို​ေတာ့​ ဘယ်လိုခံစား​မိလိုက်သလဲဆို ​ေတာ့​ ငါ တက္ကသိုလ်မှာ မလုပ်ချင်ဘူး​၊​ လူ​ေတွနဲ့​ ထိ​ေတွ့​တဲ့​အလုပ်၊​ အထူး​သြဖင့်​ ဆင်း​ရဲတဲ့​နိုင်ငံ​ေတွမှာ လူ​ေတွကို ကူညီတဲ့​ အလုပ်ဘဲ လုပ်ချင်တယ်ဆိုတဲ့​ စိတ်ဆန္ဒက ထင်း​ထင်း​ြကီး​ေပါ်လာတယ်၊​ မမရဲ့​နိုင်ငံကူး​လက်မှတ် အခက်အခဲလဲ ြဖစ်​ေန​ေတာ့​ ကုလသမဂ္ဂအလုပ်ကိုြကိုး​စား​မယ်ဆိုြပီး​ဆံုး​ြဖတ်ချက်ချလိုက်တယ်။ 

    ကုလသမဂ္ဂ အလုပ်ဝင်ခဲ့​ရပံု​ေတွအ​ေြကာင်း​… ၁၉၉ဝဂျာမနီကထွက်လာြပီး​အ​ေမရိကကို ​ေရာက်လာခဲ့​တယ်။ ကုလသမဂ္ဂမှာ အလုပ်ဝင်​ေတာ့​လဲ Ph.D မို့​သူတို့​ကတန်း​ခန့်​လိုက်တာ မဟုတ်ပါဘူး​။ ​ေအာက်​ေြခ က​ေန စဝင်လုပ်ြပီး​ ပင်စင်ယူတဲ့​အချိန်မှာ ကုလသမဂ္ဂရဲ့​ အဆင့်​အြမင့်​ဆံုး​ရာထူး​ ထဲကတခုြဖစ်တဲ့​ တရုတ်ြပည်ရဲ့​ဌာ​ေနကိုယ်စား​လှယ် ရာထူး​တာဝန်ထမ်း​ေဆာင်ခဲ့​ြပီး​မှပင်စင်ယူခဲ့​ပါတယ်။ အလုပ်စဝင်​ေတာ့​လဲ ၃လ ယာယီအလုပ်​ေပါ်လို့​ ဝင်​ေလျှာက်လိုက်ြပီး​ ကုလသမဂ္ဂမှာ ဝင်သွား​တာပါ။ Database ​ေရး​ဖို့​ လူလိုလို့​ေခါ်​ေတာ့​ မမက ဒီ​ေလာက်က​ေတာ့​အ​ေပျာ့​ေပါ့​ဆိုြပီး​ဝင်​ေလျှာက်လိုက်တာ။ မမက  ြမန်မာြပည်မှာ ​ေနာက်ဆံုး​ေပါ်ကွန်ပျူတာပညာကို မ​ေလ့​လာခဲ့​ရ​ေပမယ့်​ ဂျာမနီ​ေရာက်​ေတာ့​ သူများ​ထက် အများ​ြကီး​ြကိုး​စား​ေလ့​လာခဲ့​တဲ့​အတွက် စာတမ်း​ ​ေတွအတွက် ကွန်ပျူတာ​ေတွကို ​ေကာင်း​ေကာင်း​သံုး​တတ်​ေနြပီ။ Database အလုပ်ရတာက​ေတာ့​ မမရဲ့​ဆရာြကီး​ ​ေဒါက်တာညီညီရဲ့​ ​ေကျး​ဇူး​နဲ့​ ​ေစာင့်​ေရှာက် မှု​ေြကာင့်​ပဲ။ ဒီ Detabase အလုပ်လုပ်​ေနတုန်း​ယူနီဆက်ကနံပါတ်၂လူြကီး​ြဖစ်တဲ့​ ​ေဒါက်တာရစ်ချတ်​ေဂျာ်လီက မမကို ကင်း​ဘရစ်တက္ကသိုလ်ကPh.D ဆိုတာလဲသိ​ေရာ မမ လုပ်​ေနရတဲ့​အလုပ်နဲ့​ အရည်အချင်း​နဲ့​က မတန်ဘူး​ဆိုြပီး​ စမ်း​သပ်တဲ့​အ​ေနနဲ့​စာတမ်း​တခု​ေရး​ခိုင်း​တယ်။

    အဲဒါကလဲရှင်းရှင်း ​ေြပာရရင်UN ​ေအဂျင်စီ​ေတွကို Coordination လုပ်တဲ့​အ​ေြကာင်း​ စာတမ်း​ြဖစ်​ေနတယ်။ မမြကိုး​စား​ြပီး​ သု​ေတသန​ေတွလုပ်၊​ ​ေတွ့​ဆံု ​ေမး​ြမန်း​တာ​ေတွလုပ်၊​ အချက်အလက်​ေတွစုြပီး​ ​ေရး​လိုက်တာ စာတမ်း​တ​ေစာင် ထွက် သွား​ေရာ။ မမ တင်လိုက်တဲ့​စာတမ်း​ကို လူြကီး​ေတွ ဘယ်​ေလာက် သ​ေဘာကျ သလဲဆိုရင် တကမ္ဘာလံုး​မှာရှိတဲ့​ UNရံုး​ေတွကိုUN ရဲ့​စာအ​ေနနဲ့​ ြဖန့်​တယ်။ မမ နာမည် ကို​ေတာ့​ မတပ်ဘူး​။ အဲဒါကပိုြပီး​သိက္ခာရှိတယ်။ အဲဒီမှာ နာမည်ရသွား​ြပီး​ UN မှာ အလုပ်ရသွား​တယ်။ ကိုယ့်​ရဲ့​ဘွဲ့​ကဘူမိ​ေဗဒဆို​ေတာ့​ ဘူမိ​ေဗဒနဲ့​ ပတ်သက်တဲ့​အလုပ် ကိုရလိုက်တယ်။ဒါ​ေပမယ့်​လည်း​နိမ့်​တဲ့​ရာထူး​က​ေနစတာ​ေပါ့​ေလ။ UN မှာလုပ်ခဲ့​ရတုန်း​ကြကံု​ေတွ့​ရတဲ့​အ​ေတွ့​အြကံုအ​ေြကာင်း​… UN မှာပထမဆံုး​စလုပ်ရတဲ့​အလုပ်ကနEnvironment ​ေပါ့​။ နယူး​ေယာက်မှာလုပ် ရတယ်။

    ဒါ​ေပမယ့်​ ဂျီနီဗာနဲ့​ Rio deJaneiro ြမို့​ေတွကို သွား​အလုပ်လုပ်ခဲ့​ရတယ်။ အဲဒီမှာ က​ေလး​လူငယ်​ေတွနဲ့​ပတ်သက်တဲ့​နJhEnvironment Policy ​ေတွကို မမ ​ေရး​ခဲ့​တယ်။ ယူနီဆက်မှာ ​ေအာင်ြမင်မှု​ေတွရခဲ့​လို့​ ရာထူး​တိုး​ခဲ့​တယ်။ စစ်ြဖစ်​ေနတဲ့​ နိုင်ငံ ​ေဘာ့​စတီး​နီး​ယား​၊​ ယူဂိုစလား​ဗီး​ယား​၊​ ပါကစ္စတန်၊​ တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံမှာ လဲလုပ်ခဲ့​တယ်။ တချို့​နိုင်ငံ​ေတွမှာဆိုရင် စစ်အတွင်း​ တာဝန်ထမ်း​ေဆာင်ရတာ ြဖစ်တဲ့​အတွက် UN ကား​ေပါ်မှာ မမနဲ့​ကား​ဒရိုင်ဘာ၂​ေယာက်ထဲ သွား​အလုပ်လုပ်ခဲ့​ရတယ်။ ဒီလို လုပ်​ေနရင်း​နဲ့​ ကိုယ့်​ကို ရာထူး​ေနရာ​ေတွ ​ေပး​လာတယ်။ ဆား​ဗီး​ယား​မှာ လက်​ေထာက် ဌာ​ေနကိုယ်စား​လှယ်ရာထူး​၊​ ဒါမှမဟုတ် ဒီစစ်ြဖစ်​ေနတဲ့​နိုင်ငံ​ေတွမှာ လုပ်မလား​ ဆိုြပီး​ြဖစ်လာတယ်။ ဒီ​ေတာ့​ မမ စဉ်း​စား​တာက စစ်ြဖစ်​ေနတဲ့​ေနရာ​ေတွမှာ မမ က က​ေလး​ကို ​ေခါ် ထား​လို့​လဲမရဘူး​။ ဒီစစ်ြဖစ်တဲ့​ေနရာ​ေတွမှာ တာဝန်ထမ်း​ေဆာင်ရင် သား​ေလး​ကို ​ေဘာ်ဒါ​ေကျာင်း​ပို့​ရ​ေတာ့​မယ်။ မမမှာလဲ ဒီသား​နဲ့​အ​ေမနှစ်​ေယာက်ထဲရှိတာ၊​ ကိုယ့်​ မှာ ခက်ခက်ခဲခဲဒီသား​ကိုြပုစုလာတာ။ ကိုယ့်​သား​နဲ့​လဲ​ေဝး​သွား​မယ်။ ြမန်မာစကား​ လဲတတ်​ေတာ့​မှာမဟုတ်ဘူး​။ ဒီရာထူး​ကို ကိုယ်ယူလိုက်ရင် ကျိန်း​ေသ ရာထူး​တိုး​ ြမန် မှာမှန်​ေပမယ့်​ မမ မယူခဲ့​ဘူး​။ ဒါနဲ့​ မမလဲစဉ်း​စား​တယ်။ ကိုယ့်​သား​နဲ့​ လဲြပီး​ ရာထူး​ယူမလား​၊​ သား​နဲ့​အတူ​ေနမလား​ ​ေပါ့​။ ​ေနာက်ဆံုး​ ရာထူး​မတိုး​လဲ​ေန သား​ကို​ေတာ့​ မခွဲနိုင်ဘူး​ ဆိုြပီး​ အာဖရိကကို ​ေရွး​ခဲ့​တယ်။ ၁၉၉၄က​ေန ၁၉၉၉ခုနှစ် ၆နှစ်နီး​ပါး​ကို ၂၃နိုင်ငံအတွက် အလုပ်လုပ်ခဲ့​ တယ်။ ၁၅နိုင်ငံက ြပင်သစ်ဘာသာစကား​၊​ ၅နိုင်ငံက အဂင်္လိပ်စကား​၊​ ၂နိုင်ငံက ​ေပါ် တူကီစကား​၊​ ၁နိုင်ငံကစပိန်စကား​ေတွ​ေြပာြကတယ်ဆို​ေတာ့​ မမက ြပင်သစ်စကား​ ကို ​ေသချာ​ေြပာနိုင်​ေအာင်ပဲသင်ခဲ့​တယ်၊​ ြပင်သစ်စကား​နဲ့​ အဂင်္လိပ်စကား​တတ်ရင် နိုင်ငံ​ေတာ်​ေတာ်များ​များ​ကိုအုပ်ချုပ်နိုင်ြပီ။ နိုင်ငံ၂ဝအတွက် အဆင်​ေြပလို့​ မမက ြပင်သစ်စကား​သင်ခဲ့​တယ်။ ပံုမှန်ဆိုရင် နိုင်ငံတနိုင်ငံမှာ ၃နှစ်လုပ်ြပီး​ရင် ​ေနာက်တြခား​နိုင်ငံကို ​ေြပာင်း​လို့​ ရတယ်။ မမက ဘာလို့​ အာဖရိကမှာ ၅နှစ်​ေကျာ်၆နှစ်ထိြကာ​ေနသလဲဆို​ေတာ့​ ကိုယ့်​သား​ေလး​က အဲဒီမှာ အထက်တန်း​ေကျာင်း​ကို တက်​ေနြပီဆို​ေတာ့​ သူ အထက် တန်း​ေအာင်ြပီး​တဲ့​အထိ​ေနမယ်ဆိုြပီး​ မမက မ​ေြပာင်း​ချင်​ေြကာင်း​ ​ေတာင်း​ဆို လိုက်တယ်။ သား​ေလး​လဲ Abidjan (Cote d’Ivoire) Ivory Coast က​ေန အထက်တန်း​ေအာင်ခဲ့​တယ်။ အဲလို ဆင်း​ရဲတဲ့​နိုင်ငံ​ေတွမှာ လုပ်ခဲ့​ရလို့​ လူ​ေတွရဲ့​ တကယ့်​ဆင်း​ရဲမွဲ​ေတမှု​ေတွ၊​ တိုး​ တက်ဖွံ့​ြဖိုး​ဖို့​ လိုအပ်တာ​ေတွ၊​ ​ေရာဂါမျိုး​စံု​ေတွကို ​ေတွ့​ခဲ့​ရတယ်။ ဒီလို ဆင်း​ရဲ သား​ေတွ၊​ ​ေရာဂါ​ေတွကို ကိုယ်တိုင်ြကံု​ေတွ့​ြမင်ခဲ့​ရတဲ့​အတွက် ​ေနာက်ပိုင်း​မှာ ကိုယ် ကဆရာဝန်မဟုတ်​ေသာ်လည်း​ဘဲဆရာဝန်​ေတွကိုပါအုပ်ချုပ်လာနိုင်ခဲ့​တယ်။

    ဒီလိုဆင်း​ရဲြပီး​ ​ေရာဂါထူ​ေြပာတဲ့​ တိုင်း​ြပည်​ေတွမှာ လုပ်ခဲ့​ရတယ်။ ကိုယ်​ေရာက်တဲ့​ နိုင်ငံ၊​ တိုင်း​ြပည်တိုင်း​၊​ ရွာတိုင်း​မှာ လူနာ​ေတွြကား​ထဲ၊​ ဆင်း​ရဲသား​ေတွြကား​ထဲ မှာ သူတို့​နဲ့​တန်း​တူ ​ေနထိုင်ခဲ့​တယ်။ သူတို့​ြကား​ထဲမှာ ဝင်ဆန့်​ရတယ်။ ​ေအာက်​ေြခ ဆန်စွာ ​ေနထိုင်နိုင်တယ်လို့​ေြပာရမှာ​ေပါ့​။ ၁၉၉ဂမှာ သား​က တက္ကသိုလ်တက်ြပီဆို​ေတာ့​ မမလဲ ၁၉၉၉မှာ အ​ေရှ့​အလယ်ပိုင်း​ ကို ​ေြပာင်း​တယ်။ အဲဒီမှာ နိုင်ငံ​ေပါင်း​၂ဝအတွက် အလုပ်လုပ်ခဲ့​တယ်။ အ​ေနာက်ဖက်အစွန်ဆံုး​နိုင်ငံက​ေမာ်ရိုကို၊​ အ​ေရှ့​ဘက်အစွန်း​ဆံုး​ကနိုင်ငံအီရန်အထိဘဲ။ ဆာဒန်ဟူ စိန်​ေခတ်မှာလုပ်ခဲ့​ရတယ်။ ဒီနိုင်ငံ​ေတွက အာရပ်စကား​ဘဲ​ေြပာတယ်။ အာရပ်ဘာ သာကခက်လွန်း​ေတာ့​ မမ မသင်ခဲ့​ဘူး​။၂နှစ်ခွဲ​ေနခဲ့​တယ်။ အယ်ဂျီး​ရီး​ယား​မှာအလုပ်လုပ်တဲ့​အချိန်ကတဖက်စွန်း​ေရာက်သူ​ေတွကအစိုး​ရကို ဒုက္ခ​ေပး​တဲ့​အ​ေနနဲ့​ရိုး​ရိုး​အရပ်သား​ေတွကိုလည်ပင်း​ြဖတ်​ေနတဲ့​အချိန်မှာကိုတာဝန်ထမ်း​ေဆာင်ခဲ့​ရတယ်။ တြခား​ဝန်ထမ်း​၊​ နိုင်ငံြခား​သား​ေတွက​ေတာ့​ အရပ်ထဲ မ သွား​ရဲြကဘူး​။ အိမ်​ေတွ ကွင်း​ဆင်း​ေလ့​လာ​ေရး​ကို မသွား​ရဲြကဘူး​။ ကိုယ်ကရှင်း​ရှင်း​ ​ေြပာရရင် ြမန်မာြပည်မှာ နည်း​မျိုး​စံု၊​ အခက်ခဲမျိုး​စံုနဲ့​ ကွင်း​ဆင်း​ခဲ့​ရတဲ့​ အ​ေတွ့​အြကံု ​ေတွက ရှိခဲ့​ေတာ့​ မ​ေြကာက်ဘူး​၊​ ဘယ်သူသွား​သွား​ မသွား​သွား​ ကိုယ်ကသွား​တာဘဲ။ ကိုယ်က ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်လဲြဖစ်​ေတာ့​ ​ေသတ​ေန့​ေမွး​တ​ေန့​ဘဲဆိုြပီး​ သွား​တာဘဲ၊​ မ​ေြကာက်ဘူး​။ ဒါ​ေြကာင့်​အာရပ်တပည့်​ေတွက ကိုယ့်​ကိုချစ်ြကတယ်။ အာရှမှာ စီး​ပွား​ပျက်ကပ်ဆိုက်ြပီး​တဲ့​ေနာက် အင်ဒိုနီး​ရှား​မှာ သမ္မတဆူဟာတို ြပုတ် ကျြပီး​ တိုင်း​ြပည်က စစ်​ေဘး​ြကံုြပီး​ြပိုလဲမလို ြဖစ်ခဲ့​တယ်။ ​ေနရာတိုင်း​မှာ မူဆလင်နဲ့​ ခရစ်ယာန်​ေတွ စစ်ြဖစ်​ေနတဲ့​အချိန်မှာ မမက အင်ဒိုနီး​ရှား​နိုင်ငံဆိုင်ရာ ယူနီဆက်ရဲ့​ နံပါတ်(၂) အြကီး​အကဲရာထူး​အ​ေနနဲ့​ သွား​အလုပ်လုပ်ခဲ့​တယ်။

    အင်ဒိုနီး​ရှား​ရဲ့​ အ​ေရှ့​ဖျား​Papua ဆိုတဲ့​ကျွန်း​စုက ဟိုး​အရင်က လူသား​စား​တဲ့​ ​ေနရာ​ေပါ့​။ အဲဒီ ​ေကျာက်​ေခတ်လူသား​ေတွ ​ေနတဲ့​ေနရာကို လမ်း​ြပတ​ေယာက်နဲ့​ ၂ ​ေယာက်ထဲ ​ေတာ​ေတာင်​ေတွြဖတ်ြပီး​ ကုန်း​ေြကာင်း​ လမ်း​ေလျှာက် သွား​ခဲ့​တယ်။ အဲဒီလူ​ေတွက ခုချိန်ထိ မီး​ြခစ်မသံုး​ဘူး​၊​ မီး​လိုရင် သစ်ကိုင်း​ေြခာက်ချင်း​ ပွတ်တိုက်ြပီး​ မီး​ေမွှး​ယူြကတုန်း​ဘဲ။ အဝတ်အစား​မဝတ်ြကဘူး​။ သူတို့​ရဲ့​ ဓ​ေလ့​အယူအရ မိခင်တ​ေယာက်ဟာ သူ့​ရဲ့​က​ေလး​တ​ေယာက် ​ေသသွား​တိုင်း​ လက်​ေချာင်း​တ​ေချာင်း​ြဖတ်ရတယ်။ လက်နှစ်ဘက်မှာရှိတဲ့​ လက်​ေချာင်း​ေလး​ေတွ အား​လံုး​ြဖတ်လို့​ရတယ်။ လက်မကို​ေတာ့​ေပး​မြဖတ်ဘူး​။ လက်မက အလုပ်လုပ်လို့​ ရ​ေအာင်ချန်ထား​တာ။ လက်​ေချာင်း​ေတွြဖတ်လို့​ ကုန်ရင်နား​ရွက်ြဖတ်ရတယ်။ ဒီလို ြဖတ်တဲ့​အခါမှာလဲ ​ေကျာက်​ေခတ်လူသား​ေတွြဖစ်တဲ့​အတွက် ​ေခတ်မှီသံမဏိဓါး​ ​ေတွမရှိတဲ့​အတွက် ​ေကျာက်ဓါး​ေတွနဲ့​ြဖတ်ရတယ်။ အရမ်း​ကို ​ေခတ်မမှီတဲ့​ေနရာ​ေတွ ကိုသွား​ခဲ့​ရတယ်။အလုပ်လုပ်ခဲ့​ရတယ်။ ဒီလို​ေအာက်​ေြခကျကျအလုပ်လုပ်ခဲ့​ရသလို အြမင့်​ဆံုး​ကိုလဲ ​ေရာက်ခဲ့​တယ်။ အင်ဒိုနီး​ရှား​ အမျိုး​သမီး​သမ္မတMegawati Sukarnoputri နဲ့​ လက်ရှိသမ္မတ Susilo Bambang Yudhoyono ၂​ေယာက်စလံုး​နဲ့​ေတွ့​ခဲ့​ရတယ်။

    ၂၀၀၄ ဩဂုတ်လ အား​ချဲ Acehမှာသူပုန်​ေတွထ​ေနတဲ့​အတွက် ဘယ်နိုင်ငံြခား​သား​ မှ ​ေပး​မဝင်တဲ့​အချိန်မှာ မမ နဲ့​ ယူနီဆက်ရဲ့​ အလှူရှင်နှစ်ဦး​နဲ့​ ကျန်း​မာ​ေရး​ဝန်ြကီး​ ​ေလယာဉ်ပျံနဲ့​သွား​နိုင်ခဲ့​တယ်။ ၂၀၀၄ခု ဒီဇင်ဘာ၂၆မှာ ဆူနာမိ ြဖစ်​ေတာ့​လဲ မမ သွား​ြပီး​ စီမံခန့်​ခွဲခဲ့​ရတယ်။ မမသွား​ြပီး​ လုပ်ကိုင်ခဲ့​တဲ့​အခါမှာ လုပ်ရည်ကိုင်ရည် ​ေကာင်း​လို့​ နာမည်အရမ်း​တက်ခဲ့​ တယ်။ ဒါ​ေြကာင့်​ ၂၀၀၅မှာ ရာထူး​အြကီး​ြကီး​ တိုး​ခဲ့​တယ်။ ဆူနာမိထိတဲ့​ နိုင်ငံဂနိုင်ငံ အတွက် ​ေဒါ်လာသန်း​ရဝဝ​ေကျာ်ကို ကိုင်ြပီး​ စီမံခန့်​ခွဲခဲ့​ရတယ်။ ဒီလို ​ေငွသန်း​ရဝဝ​ေကျာ်ကို သံုး​တဲ့​ေနရာမှာ မှန်မှန်ကန်ကန်နဲ့​ လိမ်လည်မှုမရှိဘဲ သံုး​ စွဲတယ်ဆိုတာကို သံသယကင်း​ေအာင် သိသာနိုင်တဲ့​ စာရင်း​စစ်တဲ့​နည်း​စနစ်၊​ အထက် တင်ြပတဲ့​နည်း​စနစ်​ေတွကို နယူး​ေယာက်မှာ ရံုး​ထိုင်ရင်း​နဲ့​ တီထွင်ခဲ့​တယ်။ ဒီလိုလုပ် နိုင်ခဲ့​တဲ့​အတွက် ကိုဖီအာနန်၊​ သမ္မတကလင်တန်တို့​ရံုး​နဲ့​ အလုပ်လုပ်ခဲ့​ရတယ်။ ​ေဟာလီး​ဝုဒ်သရုပ်​ေဆာင် Roger Mooreနဲ့​လဲလက်တွဲလုပ်ခဲ့​ရဘူး​တယ်။တရုတ်ရုပ်ရှင်မင်း​သမီး​ Zhang Ziyi နဲ့​လဲလက်တွဲလုပ်ခဲ့​ရဘူး​တယ်။ တရုတ်ဒုသမ္မတXi Jinping တက်ခဲ့​တဲ့​ High-Level Meeting on Cooperation for Child Rights in Asia Pacific Region ကို ၂၀၁၀ နိုဝင် ဘာလ၄ရက်က​ေန၆ရက်အထိတရုတ်နိုင်ငံ​ေပကျင်း​ြမို့​မှာဦး​စီး​လုပ်​ေပး​ခဲ့​တယ်။

    သား​တိုး​ေနဝင်း​အ​ေြကာင်း​… ၁၉၇၉မှာ​ေမွး​တဲ့​သား​က ြမန်မာြပည်က ထွက်လာတဲ့​အချိန်မှာ ဂနှစ်၉နှစ်အရွယ် ကတည်း​ မမက​ေရာက်တဲ့​ေနရာတိုင်း​မှာ တ​ေန့​ကို တနာရီ ြမန်မာစာ သင်​ေပး​ပါ တယ်။ အ​ေမ အလုပ်လုပ်တဲ့​ တိုင်း​ြပည်​ေတွကို လိုက်ရလို့​လဲ ဘာသာစကား​ေပါင်း​ ၄မျိုး​ကို​ေြပာနိုင်ပါတယ်။ အာဖရိကမှာ အင်တာ​ေနရှင်နယ်​ေကျာင်း​ တက်ြပီး​ အထက်တန်း​ေအာင်တယ်။ SATကို အမှတ်ြပည့်​နဲ့​ေအာင်လို့​ MIT, Harvard တက္ကသိုလ်​ေတွက ဝင်ခွင့်​ေပး​တယ်။ ​ေနာက်ဆံုး​ သူက MITတက္ကသိုလ်ကို ​ေရွး​လိုက် တယ်။ ၁၉၉ဂမှာ MIT တက္ကသိုလ်ကိုတက်ြပီး​ ၅နှစ်အတွင်း​ ကွန်ပျူတာသိပ္ပံ အပါ အဝင်ဒီဂရီ၃ခုနဲ့​ေအာင်တယ်။ အ​ေမပိုက်ဆံကုန်မှာစိုး​လို့​ Ph.D ဘွဲ့​မယူဘဲ အလုပ် တန်း​ဝင်လိုက်တာခုအ​ေမထက်ချမ်း​သာ​ေနပါတယ်။

    အခုလက်ရှိဆရာမရဲ့​အစီအစဉ်… မမက အခုပင်စင်ယူလိုက်ြပီဆို​ေပမယ့်​ ပင်စင်ယူြခင်း​သည် အလုပ်ရပ်စဲြခင်း​မျိုး​ မဟုတ်ပဲ အလုပ်ကိုဆက်လုပ်မယ်။ Consultant အ​ေနနဲ့​လုပ်ဘို့​ အစီအစဉ်ရှိတယ်။အဖွဲ့​အစည်း​တခုက မမကို အလုပ်အပ်ချင်ရင် မမကို အီး​ေမး​လ်နဲ့​ ဆက်သွယ်လိုက်ရံု ဘဲ။ မမြပန်​ေနမယ့်​ ြမန်မာနိုင်ငံမှာ အီး​ေမး​လ်က ​ေန့​တိုင်း​နာရီတိုင်း​ ရ​ေနတာ မဟုတ် ​ေပမယ့်​လဲ အီး​ေမး​လ်​ေတာ့​ရတယ်။ မမရဲ့​အလုပ်က အီး​ေမး​လ်တခုတည်း​ရှိရံုနဲ့​ြဖစ် တယ်။ ဘယ်နိုင်ငံကမဆို မမကို လိုလို့​ ဒီအလုပ်ကို လာလုပ်​ေပး​ပါလို့​ အီး​ေမး​လ် ပို့​ လိုက်တာနဲ့​ မမက ထိုင်း​နိုင်ငံကိုထွက်ြပီး​ လိုအပ်တဲ့​အချက်အလက်​ေတွ စု​ေဆာင်း​ ရှာ​ေဖွြပီး​ သု​ေတသနလုပ်ြပီး​ အလုပ်လုပ်ရံုပါဘဲ။ ထိုင်း​နိုင်ငံကို ထွက်လုပ်ရတယ် ဆိုတာကလဲ ရန်ကုန်ရဲ့​အင်တာနက်က ​ေနှး​ြပီး​ ထိုင်း​မှာက ပိုြမန်လို့​ အလုပ်လုပ်ရတာ နဲ့​ လိုချင်တဲ့​အချက်အလက်​ေတွရှာတဲ့​ေနရာမှာ ထိုင်း​မှာက ပိုြမန်လိမ့်​မယ်။ ြမန်မာနိုင်ငံမှာ​ေတာ့​ စီး​ပွား​ေရး​အရ အလုပ်လုပ်မှာ မဟုတ်ဘူး​။ ပရဟိတလုပ်ငန်း​ ကိုလုပ်မယ်။ သူများ​ကိုကူညီတာ၊​ လူငယ်​ေတွကို သင်တန်း​ပို့​ချတာ​ေတွ လုပ်မယ်လို့​ ဆန္ဒရှိပါတယ်။ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်က Public Policy ဘွဲ့​တခု ယူဖို့​ ြကိုး​စား​ ​ေနတယ်၊​ တရုတ်ဘာသာစကား​ ဆက်သင်ဦး​မယ်။ အိမ်ကလဲ ြပင်​ေနတယ်ဆို​ေတာ့​ ဒီနှစ်​ေတွထဲမှာဒါ​ေတွပဲလုပ်ဖို့​ရှိပါတယ်။ အ​ေမ့​အိမ်ကို ကိုယ်က ြပန်ဝယ်ြပီး​ ြပန်ြပင်​ေနတယ်။ နဂိုအိမ်​ေလး​ကို ဖျက်လိုက်တဲ့​ အတွက် အိမ်ဖျက်တာ သိန်း​၂ဝ​ေကျာ် ရတယ်။ အဲဒါအား​လံုး​ကို ပရဟိတလုပ်ငန်း​ လုပ်တဲ့​ဘုန်း​ြကီး​ေကျာင်း​ကိုလှူပစ်လိုက်တယ်။ တက္ကသိုလ်မှာစာသင်ခဲ့​စဉ်ကအမှတ်တရြဖစ်တဲ့​အ​ေြကာင်း​… တက္ကသိုလ်မှာ သရုပ်ြပဆရာမဘဝနဲ့​ စာစသင်တဲ့​အရွယ်က ၁၉နှစ် ၂၀ မြပည့်​ ​ေသး​ဘူး​။ ​ေနာက် နယ်​ေတွမှာ လက်​ေတွ့​ဆင်း​ရ​ေတာ့​လဲ ​ေကျာင်း​သား​ေတွနဲ့​ မမက လက်ရည်တြပင်တည်း​ ​ေနထိုင်စား​ေသာက်တယ်။ ဆရာမဆိုြပီး​ သီး​သန့်​ေနတာမျိုး​ မရှိခဲ့​ပါဘူး​။ ​ေတာနက်ထဲမှာ ကျား​ေတွရှိတဲ့​ ဂူြကီး​ထဲမှာ ြဖတ်​ေြပး​ခဲ့​ရဘူး​တယ်။

    အမှတ်တရ​ေတွက​ေတာ့​အများ​ြကီး​ပါဘဲ။ မမက ​ေကျာင်း​ဆရာဗီဇပါတယ်လို့​ ​ေြပာလို့​ရတယ်။ ယူနီဆက်မှာ လုပ်​ေနရင်း​လဲ ​ေရာက်ရာတိုင်း​ြပည်မှာ သင်တန်း​ေတွ​ေပး​ရတယ်။ စာ​ေတွသင်​ေပး​ရတယ်။ တသက် လံုး​စာသင်​ေပး​လာရတယ်လို့​ေြပာလို့​ရပါတယ်။ အလုပ်များ​တဲ့​ြကား​ကအပန်း​ေြဖနည်း​… တ​ေန့​ကို တနာရီခွဲ့​ Yoga လုပ်ပါတယ်။အင်ဒိုနီး​ရှား​မှာတံုး​က​ေရကူး​ပါတယ်။ ရုပ်ရှင်သိပ်မြကည့်​ြဖစ်ပါဘူး​၊​။ တီဗီမှာသတင်း​ပဲြကည့်​ြဖစ်တယ်။ ခရီး​သွား​ရ​ေတာ့​ ​ေလယာဉ်​ေစာင့်​တဲ့​အချိန်မှာ စာဖတ်ပါတယ်။ ငယ်ငယ်က ဝတ္ထုဖတ်​ေပမယ့်​ ​ေနာက် ပိုင်း​ Non Fiction, Biography နဲ့​ Political History စာအုပ်​ေတွဖတ်ပါတယ်။ အခုအသက်အရွယ်အထိမျက်မှန်မတပ်ရ​ေသး​ဘူး​။ ​ေတာင်တက်ဝါသနာပါလို့​ မနှစ်က မမက ​ေမာင်​ေလး​ရယ်၊​ ညီမ​ေလး​နဲ့​အတူ ဝိတိုရိယ ​ေတာင်သွား​တက်ခဲ့​ပါတယ်။

    ြဖည့်​ေြပာချင်တဲ့​စကား​… နိုင်ငံြခား​ေရာက်လာတဲ့​ ြမန်မာလူငယ်​ေတွ ြမန်မာဘာသာစကား​အြပင် အြခား​ဘာ သာစကား​ကိုလဲသင်​ေစချင်ပါတယ်။ လူငယ်​ေတွကို ပရဟိတလုပ်ငန်း​ေတွ များ​များ​ လုပ်​ေစချင်သလို ပရဟိတလုပ်ငန်း​ေတွမှာလဲ လှူဒါန်း​ေစချင်တယ်။ လူတိုင်း​ ကျန်း​မာ​ေရး​အတွက် အချိုကို ​ေလျှာ့​စား​ေစချင်တယ်။ အခွင့်​ရရင်ြမန်မာြပည်ရဲ့​ပညာ​ေရး​စနစ်ကိုတိုး​တက်​ေအာင်လုပ်​ေပး​ချင်ပါတယ်။ ။

    ရတနာပံု​ေနြပည်​ေတာ်သတင်း​စာ၏ ​ေတွ့​ဆံု​ေမး​ြမန်ြခင်း​ကို စိတ်ရှည်လက်ရှည် ​ေြဖြကား​ေပး​ေသာ ​ေဒါက်တာရင်ရင်နွယ် အား​အထူး​ေကျး​ဇူး​တင်ပါသည်။ မိုး​သက်ကို ​ေတွ့​ဆံု​ေမး​ြမန်း​သည်။ မှတ်ချက်။ ။ မန္တ​ေလး​ေဂဇက် နိုဝင်ဘာ ၂၀၁၁ “ထင်ရှား​ေကျာ်ြကား​ ြမန်မာများ​ကဏ္ဍ” တွင်ပံုနှိပ်​ေဖါ်ြပြပီး​ြဖစ်ပါသည်။

    3 comments:

    Anonymous said...

    Hello,
    I would like to know the background of Dr. Daw Yin Yin Nwe. I believe she is not a doctor in medicine. If you have knowledge regarding on her background such as a doctor in history, political science, international relations, anthropology, and etc, may you please include it in your post? Most of the points she made are very valid and outstanding. Kudos to Dr. Daw Yin Yin Nwe!
    Thanks for posting this short segment.
    YMK

    Anonymous said...

    Hello Ko Lin Oo,
    Thanks for the additional biography of Dr. Daw Yin Yin Nwe. This is more than enough of what I've asked for. Thanks for your very attentive response.
    What I learn from reading her biography is that we do not need a Ph.D to help a humanitarian work or social work. We just need to feel and experience the pain of people who are less fortunate.
    When I first listened to her interview, I thought she must have held a Ph.D in social science. This article has proved that my assumption was totally wrong. She has earned much respect from you.
    Again thank you for your post.
    YMK

    Anonymous said...

    She has earned much respect from me.
    (Correction to the sentence before the last one.)
    YMK

    Post a Comment

    ကဗျာဆရာ
    အသြပာနတ္တိ
    ေဈးထဲမှာ မုန့်လုပ်ေရာင်း
    ၀မ်းေကျာင်းေန၏.......။
    လင်းဦး(စိတ်ပညာ)


    Twitter

     
    Copyright (c) 2010 Myanmar Blogger byLin Oo